Hij vertrok als een ‘lone-ranger’ maar laat een serie padvinders achter

Wat hebben een ‘lone ranger’ en padvinders te maken met het Evangelie? In 1998, gaf Abukari gehoor aan God’s roeping en verhuisde hij naar Yendi om de eerste generatie kerken aldaar te helpen in hun groei als kerken en specifiek in leiderschap. Abukari was een ‘lone-ranger’ in de zin dat hij betrokken was bij heel veel activiteiten; van preken en lesgeven, van counselling tot het inzegenen van huwelijken, van leiderschapstraining tot discipelschap, van ambulance chauffeur (zieke mensen vervoeren op de motor) tot apotheker, van dominee tot ontwikkelingswerker ... en alle andere activiteiten die gedaan moesten worden om het lichaam van Christus te laten groeien. In die eerste jaren startte er geen enkel programma of samenkomst zonder zijn aanwezigheid. Het was zwaar, hectisch en erg veeleisend omdat alle kerken en leiders naar hem opkeken voor leiderschap en begeleiding.

Zoals jullie wellicht weten, zijn we in Augustus naar Tamale verhuisd om onze jongens beter onderwijs te kunnen geven maar ook omdat Joke in Tamale het werk van ‘Literacy and Development through Partnership’ beter kan ondersteunen. Er was toch wel enige zorg over hoe het werk dat gestart was in het gebied van Yendi zich voort zou zetten en wie de verantwoordelijkheden van Abukari op zich zou nemen. Is er een toekomst voor het werk dat jaren geleden gestart is? Het goede nieuws is dat God Abukari heeft geholpen om alles wat hij geleerd heeft over te dragen aan anderen. Daarnaast gaf God hem zeven broeders die hebben laten zien dat ze de kwaliteiten hebben en ook bereid zijn om het Goede Nieuws aan anderen over te dragen; om fakkeldragers te zijn. Abukari noemt deze trouwe broeders de padvinders van het gelooof. We bidden dat net als God hem geholpen heeft om door te geven wat hij geleerd heeft, zij op hun beurt ook in staat zullen zijn om anderen te onderwijzen (2 Tim. 2:2).
 

In januari van dit jaar, tijdens de jaarlijkse conferentie van BCA werden drie van de kerkleiders van het Yendi District officieel erkend als dominee. Dit brengt het aantal dominees in het Yendi district nu op zeven die een certificaat hebben en officieel beëdigd zijn in het ambt. Wat is het een vreugde om te zien dat er binnen God’s Koninkrijk geen ruimte is voor lone-rangers, maar dat we geroepen worden om anderen toe te rusten en hen zo voor te bereiden om God’s kinderen te dienen zodat God’s lichaam wordt opgebouwd (Eph. 4:11-14).

De beedigde dominees van het Yendi District

Wij zijn naar een andere plaats verhuisd en dragen de visie nu over in een ander gebied, op andere manieren wellicht en aan andere mensen maar met dezelfde passie. Ondersteun ons in gebed voor het team in Yendi als zij leiding geven aan de vele gelovigen daar, dat zij hen zullen helpen te groeien in hun geloof, dat ze vrucht zullen dragen en dat God’s Koninkrijk zich zal uitbreiden.

Een van de dominees, Paul met zijn vrouw.
Paul is naast dat hij zelf een kerk leidt, ook intensief betrokken bij het werk
onder de kinderen van de kerken in het Yendi gebied.

Dominee Azindow links, Abukari rechts en de kerkleider van DC Kura in het midden.
Dominee Azindow is Abukari’s rechterhand en hij zal de positie
van District Dominee van Abukari overnemen

Leven in de Stad Tamale

Over de afgelopen jaren hebben we het er vaak over gehad – een verhuizing naar Tamale en nu is het dan werkelijkheid geworden. In Augustus verhuisden we naar grote stad. Het was niet een gemakkelijke beslissing. Meer dan 14 jaar hebben we beide in ons werk onze aandacht vooral gericht op de dorpen rondom Yendi. We zijn gaan houden van de mensen, van de rust van het leven in een dorp, het landschap, de loslopende dieren, etc. Toch konden we de beslissing van de verhuizing niet langer uitstellen. Samuel (7) en Micah (5) gaan nu allebei naar de basisschool. Het onderwijs dat Yendi te bieden heeft is beperkt in keuze en kwaliteit al moeten we zeggen dat de school in Yendi, die ze de laatste paar jaar bezochten met de beperkte middelen die ze had, geweldig werk deed en zich enorm voor de kinderen inzette. Toch waren onze wensen wat anders en vonden we het belangrijk om dan nu toch eindelijk de stap te wagen zodat we wat school betreft voor de kinderen een betere keuze konden maken. Maar er waren nog andere redenen. Het alfabetiseringswerk waar Joke bij betrokken is, wordt op dit moment vooral aangestuurd vanuit Tamale. Om het management te kunnen ondersteunen en adviseren is het voor Joke om effectief te kunnen werken, beter om fysiek op kantoor in Tamale aanwezig te zijn. Abukari verdeelde zijn tijd al tussen Tamale en Yendi. De begeleiding van de kerken in Yendi is nu voornamelijk in de handen van Ps. Azindow. Abukari bezoekt het gebied nog regelmatig en ondersteunt en adviseert Azindow bij zijn werk. Omdat we nu in Tamale wonen, heeft Abukari meer tijd om op het kantoor van Call of Hope te werken en het werk wat de organisatie doet om de Dagomba mensen met het evangelie te bereiken, te intensiveren en uit te breiden. Voor ons allemaal dus een serie veranderingen en het is best even wennen.

Samuel en Micah klaar om naar school te gaan

Yendi is een relatief kleine plaats. Iedereen kent iedereen en afgezien van fietsers en brommers is er nagegenoeg geen verkeer, je hebt nooit problemen met parkeren en kunt rustig even snel voor een boodschapje naar het centrum rijden. Veel mensen werken op het land, het leven is gemoedelijk en er is altijd wel tijd voor een praatje. Je hoeft je huisdeur niet op slot te doen als je even weggaat en als je ergens je auto parkeert, houdt de dichtsbijzijnde winkeleigenaar hem wel voor je in de gaten mochten mensen er op uitzijn om iets van waarde uit de auto te stelen. Tamale in tegenstelling is een drukke stad wat verkeer betreft. Je staat nooit in lange files maar links en rechts wordt je continu ingehaald door brommers, motoren en fietsers. Iedereen probeert een plaatsje te veroveren op de weg en de verkeersregels zijn verre van duidelijk, kortom chaos. Dat levert soms gevaarlijke situaties op. Iedere ochtend begeven we ons op één van de drukste wegen van Tamale om de jongens naar school te brengen en vervolgens naar de verschillende kantoren waar we werken.

Op de drukke weg naar school

Met een lening en giften hebben we over een periode van 10 jaar ons eigen huis in Tamale kunnen bouwen. Dat lijkt heel lang maar in Ghana is dat heel gebruikelijk; iedere keer als je weer een beetje geld apart kunt zetten bouw je een stukje verder. Het is nu ook nog niet helemaal af maar zeer leefbaar en comfortabel. In tegenstelling tot Yendi hebben we hier een muur om ons huis gebouwd. Dit heeft zo z’n voordelen, we hebben over de jaren al flink wat bomen kunnen planten en plukken daar nu de eerste vruchten van, het geeft meer privacy (in Yendi liep iedereen over ons terrein) en het biedt een beetje meer bescherming. We wonen in een soort van nieuwbouwwijk. Er zijn in dit deel van Tamale veel stukken land verkocht maar heel veel mensen zijn nog niet begonnen met de bouw van hun huis. We hebben alleen achterburen en verder zijn er links en rechts van ons huizen in aanbouw, maar ja als die er net als ons ook tien jaar over doen……. Er zijn nog geen wegen naar ons huis aangelegd. Het was even spannend het afgelopen regenseizoen, of de weg al dan niet door het regenwater weggespoeld zou worden. De regens hielden lang aan maar gelukkig was de weg tot het laatst toe nog net begaanbaar. En nu maar hopen dat er wat aan de weg gedaan wordt voor het volgende regenseizoen begint.

De hoofdweg naar ons huis

Ook als is onze direkte omgeving veranderd, onze missie blijft hetzelfde. We blijven naar wegen zoeken om de liefde van God met de Dagomba mensen te delen. Tamale is een mix van verschillende taalgroepen maar het grootste deel van de mensen is Dagomba. Net als de Dagomba mensen in de dorpen, is ook de grote meerderheid van de Dagomba in Tamale Moslim. Samen met het leiderschap van de ‘Bible Church of Africa’ in Tamale, hebben we besloten om in het oostelijke deel van Tamale een kerk te starten. De kerk bevindt zich op het terrein van ‘Tahima Yili’ of ‘Huis van Hoop’. Dit huis is het eigendom van de kerk en dient als een thuis voor studenten net met het voortgezet onderwijs begonnen zijn en daarvoor uit afgelegen dorpen in Tamale zijn komen wonen. De meeste jongeren die in dit huis wonen zijn Christen maar komen uit Moslim families of families die een Traditioneel Geloof aanhangen. Het maakt het voor hen erg moeilijk om bij familieleden in Tamale te gaan wonen omdat ze door hen veelal niet geaccepteerd worden tenzij ze hun geloof in Jezus de rug toe keren. Dit was de één van de redenen waarom we dit huis gestart zijn (zie ook: www.stichtingverrekijker.nl). Op dit moment is het grootste dee lvan de kerk dus student. Abukari heeft de leiding van de kerk op zich genomen en preekt meestal, daarnaast leidt hij de zondagsschool (voor de dienst is er een Bijbelstudie) in het Dagbani en ook nog een wekelijkse Bijbelstudie op woensdagavond. Joke geeft leiding aan de Engels zondagsschool en een zondagsschool voor de kinderen tijdens de preek. We vinden het allebei fijn om onze tijd en gaven in deze jonge generatie Christenen te investeren. We zijn erg enthousiast over deze nieuwe kerk. Het is ons gebed dat de kerk in de loop van de tijd ook meer Dagomba mensen zal mogen verwelkomen en dat ze Jezus zulllen aannemen als hun persoonlijke verlosser.

Bijbelstudie (zondagsschool) voorafgaand aan de dienst

Dansen tijdens de kerkdienst

Wat feiten over Tamale:
Tamale is the hoofdstad van de Noordelijke provincie van Ghana (één van de armste provincies in het land). De stad telt zo’n 350,000 inwoners, het grootste deel bestaat uit de Dagomba, het groeipercentage is 3.5%. Tamale is de op drie na grootste stad van Ghana en heeft een oppervlakte van c.a. 922 km². Tamale is naar zeggen één van de snelst groeiende steden in West Afrika. Economische activiteiten in de stad zijn voornamelijk gericht op handel en landbouw. De stad trekt veel mensen uit de gehele noordelijke provincie aan.

Meer dan honderd ‘Non Gouvernmentele Organisaties’ (NGOs) hebben zich in Tamale gevestigd. Tamale wordt daarom ook wel het ‘Hoofdkwartier van NGO’s’ in Ghana genoemd. Tamale wordt ook beschouwd als het onderwijscentrum van Noord Ghana. Op dit moment zijn er meer dan 742 openbare en particuliere basisscholen in de stad. Daarnaast zijn er 68 ‘Junior High Schools’ en 11 ‘Senior High Schools’, vakscholen, 2 lerarenopleidingen, verscheidene opleidingen tot beroepen in de basiszorg/verpleging en 2 universiteiten: ‘University of Development Studies’ en ‘Islamic Technical University College’. Er zijn met name onder de leerlingen van de ‘Junior High School’ veel vroegtijdig schoolverlaters. Ook is het analfabetisme in de stad nog erg groot.

Het centrum van Tamale

Een van de grote moskeeen in Tamale

Kerst in Yendi

Hoewel kerst alweer meer dan drie weken achter ons ligt, komen hier de kerstkaarten nog altijd binnen! En om ze nu al direkt bij het oud papier te doen, vinden we erg jammer dus we hangen ze nog op en zo zitten we nog een heel klein beetje in de kerstsfeer.

We krijgen regelmatig de vraag hoe wij nu kerst vieren. Omdat we in een gebied wonen waarin het percentage Christenen laag is, merk je er niet zo heel veel van dat het kerst is. Mensen die geen Christen zijn, vieren geen kerst, en dat is dus de grote meerderheid (zo'n 95%). Binnen de kerken wordt het heel verschillend gevierd. Sommige kerken maken er een groot feest van, anderen vieren het wat minder uitbundig. Er is hier - vooral in het noorden van Ghana - geen lange aanloop naar kerst en al helemaal geen commerciele. Om de kinderen er toch een beetje op voor te bereiden, hebben we als gezin de vier weken van advent gevierd.

Het kerkgebouw van Jagando

De zondag van kerst bezochten we een kerk in een nogal afgelegen dorp. Terwijl Abukari buiten preekte, nam ik de kinderen mee naar binnen (ook hier is het kerkgebouw te klein voor de hele gemeente) om met ze over kerst te praten. Ik had de adventskaarsen meegebrachte en we spraken erover hoe Jezus, hoop, vrede, blijdschap, liefde en licht naar deze wereld brengt. We hadden voor de kinderen koekjes en snoepjes meegenomen om het geheel een beetje feestelijk te maken. We deelden een deel van de koekjes en snoepjes uit. Op mijn suggestie om de rest uit te delen aan kinderen die buiten waren, zei de zondagsschoolleider het volgende: 'Als de kinderen die normaal gesproken niet naar de kerk komen, zien dat de kinderen die er wel waren, iets lekkers gekregen hebben, komen ze volgende week ook naar de zondagsschool in de hoop dat ze ook iets krijgen. Na een week of drie delen we dan de rest uit en zo hopen we nieuwe kinderen naar de zondagsschool te krijgen.'

De leden van de kerk in Jagando

Een paar kinderen van de kerk

Eenmaal weer thuis begon de actie in de keuken. Het is in onze omgeving de gewoonte dat als je een feestdag viert, je voedsel uitdeelt aan je vrienden en buren. We kookten een enorme pan met rijst en een tomatensaus met geit die we in kleine pannetjes aan een deel van onze buren uitdeelden.

Abukari met voorgangers van verschillende kerkgemeenschappen hier in Yendi ging naar de gevangenis om daar eten en bijbels uit te delen aan de gevangenen.

Voedsel en Bijbels voor de gevangenen

We delen voedsel in kleine pannetjes aan onze buren uit

Tegen de avond kookten we ons 'eigen' kerstdiner - weer een dit jaar - waar we met z'n allen van genoten.

Tweede kerstdag hadden we veel aanloop van mensen van de verschillende kerken uit de dorpen. Leiders en leden kwamen ons een fijn kerstfeest toewensen. We gaven hen wat te drinken en koekjes en cake om te eten. Tegen de avond ging hier de barbecue aan met heerlijk geite en kippevlees. En daarmee sloten we de kerstdagen af.

Kerstdiner met gezin

Tweede kerstdag barbecue

Het begin van ons verlof....

..... genieten van het Drentse landschap!

Samen Delen - Wat een Voorrecht!

Regelmatig hebben we vier jongeren over de vloer in ons huis. Over de afgelopen jaren zijn ze allemaal deel van ons gezin geworden. We proberen ze allemaal op verschillende manieren te ondersteunen om ze een toekomst met perspektief te bieden. Omdat ze allemaal laat met onderwijs begonnen zijn, missen ze een goede basis wat betreft onderwijs. Omdat ze allemaal jong Christen geworden zijn, geven hun families hun weinig of geen ondersteuning en worden ze door andere jongeren ook niet als volwaardig gezien. God heeft deze jongeren op ons pad gebracht en we vinden het geweldig om deel uit te mogen maken van de levens van Amina, Shirazu, Amatu en Augustina. Het is soms best een verantwoordelijkheid en een last maar we zijn blij dat we dit mogen doen vanuit onze liefde voor Christus. We bidden dat wat wij in hun investeren, zij op hun beurt in hun omgeving mogen uitdragen, in staat zullen zijn anderen te helpen en een licht zullen zijn in hun families en omgeving, nu en in de toekomst. Tijdens de laatste kerstvakantie waren we allemaal samen. Een mooie gelegenheid voor een foto en in dit stukje lezen jullie iets over de achtergrond van onze minder bekende gezinsleden.

met Shirazu, Amatu, Augustina, Amina

Amina stapte als eerste ons leven binnen, nu zo'n vijf jaar geleden. Ze volgde toen nog basisonderwijs. Een van haar leerkrachten vroeg of we haar een beetje konden helpen met haar school aangezien haar familie haar geen enkele ondersteuning kon geven. Eerst kwam ze alleen de zaterdagen. We hadden toen net Samuel en ze deed wat huishoudelijk werk. Wij hielpen haar met huiswerk en later ook met dingen die ze nodig had voor het voortgezet onderwijs. Ze heeft een moeilijk verleden achter de rug - haar moeder werd uit haar vaders huis weggestuurd toen ze een jaar of zes was. Haar vader overleed toen ze veertien was en daarna was ze overgeleverd aan de wil van haar familie om voor haar te zorgen. Soms gebeurde dat met liefde maar vaak ook werd ze niet zo goed behandeld en haar vader en moeder waren er niet om haar te beschermen. Toen ze zeventien jaar was begon ze haar zoektocht naar haar moeder met wie ze uiteindelijk weer herenigde. Tot die tijd had ze nooit de kans gekregen om onderwijs te volgen. Inmiddels is Amina Christen geworden (ze was Moslim). Twee jaar geleden heeft Amina de eerste fase van het voortgezet onderwijs afgerond. Sindsdien volgt ze een beroepsopleiding 'catering' in de stad Kumasi. Ons huis is inmiddels haar thuis geworden, alle vakanties brengt ze bij ons door.

Amina had op school een heerlijke cake voor Kerst gebakken

Shirazu maakte al deel van ons leven uit zonder dat we het eigenlijk wisten. Op een dag waren we buiten aan het werk, toen hij een praatje met ons maakte. Hij vroeg Joke, 'kun je je me nog herinneren?' Ze had werkelijk geen idee. Hij vertelde ons dat Joke hem jaren daarvoor ooit vervoerd had van een afgelegen dorp waar hij bij zijn grootvader woonde naar het dorp van zijn ouders. Hij was toen erg ziek, hij had polio. Zijn grootvader was geen Christen, zijn ouders wel. Samen met andere Christenen baden zijn ouders om genezing. Shirazu sterkte aan maar had als gevolg van de polio niet langer kracht in zijn rechterarm en -been. Omdat Jezus hem genas, besloot Shirazu Christen te worden. Inmiddels is dat al weer heel wat jaartjes geleden en op het moment dat wij hem weer ontmoetten, startte hij net met de tweede fase van het voortgezet onderwijs. Als gehandicapte in Ghana zijn je mogelijkheden erg beperkt. Veel gehandicapte mensen zitten hele dagen thuis of bedelen langs de straten, er wordt veelal op hen neergekeken. We wilden Shirazu graag helpen om hem een betere toekomst te geven. Nadat hij zijn voortgezet onderwijs afgerond had, is hij met een computeropleiding in Tamale begonnen. Samen met een aantal mensen in Nederland ondersteunen we Shirazu in zijn onderwijs en een tijdje geleden kregen we via via zelfs een laptop voor hem uit Amerika! Hij kan daardoor meer oefenen - hij heeft extra tijd nodig omdat hij alleen zijn linker hand maar kan gebruiken. Hij woont in Tahima Yili zodat anderen hem kunnen helpen met het wassen van zijn kleren en andere zaken die hij zelf niet kan doen. Shirazu dankt God dagelijks voor de omkeer die Hij in zijn leven gebracht heeft. Hij dacht werkelijk dat hij dood zou gaan. Soms zegt hij, 'Ik zou Jezus nooit de rug toe kunnen keren, Hij heeft zo ontzettend veel voor mij gedaan!' In de vakanties woont Shirazu bij een oom in Yendi - hij is dan een veel geziene gast in ons huis.

Shirazu en Joke bewonderen de nieuwe laptop

Amatu kwam ons helpen toen Joke zwanger was van Micah. Samuel was toen nog geen twee en aangezien Joke parttime werkte hielp Amatu ons reusachtig door op Samuel te letten. Daarnaast volgde ze een aantal vakken binnen het voortgezet onderwijs omdat ze de eerste keer dat ze examen deed voor veel vakken niet slaagde. Amatu komt uit een familie waar de meerderheid Moslim is. Toen ze nog een klein meisje was, werd ze naar het dorp van haar grootmoeder gestuurd waar ze haar grootmoeder hielp bij allerlei huishoudelijke klusjes. Dit is overigens een heel normaal gebruik in Ghana. De grootmoeder was Christen en al gauw ging Amatu altijd met haar mee naar de kerk. Ze besloot zelf ook Christen te worden dit tot grote verontwaardiging van de rest van haar familie. Vooral door haar broers wordt Amatu nog regelmatig onder druk gezet. Het was pas op haar 14e jaar dat Amatu voor het eerst naar school ging. Nadat ze de eerste fase van het voortgezet onderwijs in haar dorp afgerond had, kwam ze naar Yendi om daar de tweede fase te volgen. Ze woonde bij een oom en tante en zo leerden wij haar kennen. Sinds afgelopen jaar volgt Amatu een secretaresse opleiding in Tamale en hoopt deze opleiding in juni af te ronden.

Augustina kwam bij ons inwonen nadat Amatu naar Tamale vertrok. Ze volgde in Yendi, net als Amatu een aantal vakken binnen het voortgezet onderwijs omdat ze niet zulke goede resultaten had gehaald in haar eindexamens. Inmiddels ging Samuel toen al naar school, maar Micah was nog thuis. Augustina is lid van een van de kerkjes in het Yendi gebied maar heeft een anamistische achtergrond.Toen Augustina net kwam, zorgde ze de ochtenden voor Micah en kookte eten. Inmiddels gaat Micah nu naar school maar Augustina woont nog steeds bij ons en kookt veel van onze maaltijden (we eten hier twee warme maaltijden per dag). Dat geeft Joke de gelegenheid om wat meer te werken. Het is ook fijn om iemand in huis te hebben als Abukari reist (dat gebeurt nogal veel), het is namelijk een paar keer voorgekomen dat Joke 's nachts met Micah naar het ziekenhuis moest omdat Micah een asthma aanval had. De kinderen zijn gek op haar en wij ook. Augstina volgt nu een korte computercursus en hoopt in september met een vervolgopleiding te beginnen.

Augustina met de jongens

Dank God voor:

• De vreugde die deze jonge mensen ons gezin geven en de hulp die ze ons bieden

• De wijze waarop God hun levens aangeraakt heeft

Bid voor:

• De toekomst voor hen, dat God hun hen ons zal leiden in de stappen en plannen die ze voor de toekomst maken

• Abukari's afstudeerscriptie

• Voorbereidingen voor osn verlof

• Gezondheid en kracht - het leven lijkt op dit moment een beetje op een marathon

Kerst 2010

'Want een Kind is ons geboren,

een Zoon is ons gegeven,

en de heerschappij rust op Zijn schouder en men noemt hem

Wonderbare Raadsman, Sterke God,

Eeuwige Vader, Vredevorst.'

(Jes. 9:6)

Wat een geweldige reden om kerst te vieren!

Als gezin willen we jullie bedanken voor de wijze waarop jullie ons ondersteund hebben in ons leven en werk zodat Jezus geboren kan worden in de harten van vele Konkomba en Dagomba mensen.